کلونینگ ژن / تکنیک کلونینگ ژن (Gene cloning technique)

✍ کلون سازی ژن ها و  انقلابی در بیولوژی با تعیین ساختار ژن های خاص 

 یکی از اساسی ترین تکنیک های بیوتکنولوژی، تکنیک کلونینگ ژن است.

در سال های ۱۹۷۱-۱۹۷۳، انقلابی در بیولوژی تجربی رخ داد و یک روش جدید ابداع شد که آزمایشات غیر قابل انجام در گذشته را اگرچه با سختی ولی حداقل با موفقیت قابل اجرا کرد. این تکنیک منجر به ظهور تکنیک های سریع یا کارامد توالی یابی DNA شد. با این روش دیگر می توانستند ساختار ژن های خاص را تعیین کنند. درواقع کلونینگ ژن یعنی قطعه DNA حاوی ژن مورد نظر را به یک DNA حلقوی به نام وکتور جهت تولید یک مولکول DNA نوترکیب الحاق کنیم .

بعد از این مرحله، این وکتور را به سلول میزبان که معمولا یک باکتری است، انتقال می دهیم اگرچه از دیگر سلول های زنده نیز به عنوان میزبان استفاده می شود. پس از ورود وکتور به سلول میزبان، این وکتور تکثیر می گردد و تعداد زیادی از نسخه های مشابه را تولید می کند که این ها حاوی ژن وکتور و ژن مورد نظر ما می باشد. هنگامی که سلول میزبان تکثیر می شود نسخه ی DNA نوترکیب به سلول های دختری انتقال می یابد و تکثیر و همانندسازی بیشتری از وکتور صورت می گیرد.

بعد از تعداد زیادی تقسیمات سلولی، یک کلون از سلول های میزبان به وجود می اید که هر سلول شامل یک یا تعداد بیشتری از نسخه های مولکول DNA نوترکیب می باشد. معمولا فقط یک مولکول DNA نوترکیب به داخل هرکدام از سلول های میزبان انتقال داده می شود. در اصطلاح به این مرحله گفته می شود که ژن موجود در مولکول های نوترکیب کلون شده اند.

در واقع با کمک این تکنیک می توان چگونگی نقش اختلالات در تنظیم بیان ژن در ایجاد بیماری هایی مثل سرطان را درک کرد. این روش موجب پایه ریزی بیوتکنولوژی مدرن شد، علمی که از ژن ها برای تولید پروتئین و دیگر ترکیبات مورد نیاز در پزشکی و فرایند های تجاری بهره می گیرد.هنگامی در دهه ی ۱۹۸۰ این تکنیک به اوج خود رسید، ظهور روش دیگری سبب تکمیل پروژه ی کلونینگ ژن شد. این روش واکنش زنجیره ای پلیمراز یا همان PCR بود که موجب شد خیلی از کارهایی که انجام آن با روش کلونینگ ژن مشکل بود، آسان شود. PCR محدوده ی آنالیز DNA را گسترش داد .

زمانی که یک ژن کلون می شود، تقریبا محدودیتی برای به دست آوردن اطلاعات لازم در مورد ساختار و بیان ژن مورد نظر وجود ندارد. در عمل کلید موفقیت یا شکست در کلونینگ ژن، توانایی شناسایی و تمیز دادن کلون مورد نظر از میان تعداد زیادی از کلون های متفاوت به دست آمده است.

 

Internet free icon وکتورهای کلونینگ برای یوکاریوت ها

Internet free icon وارد کردن DNA به سلول های زنده

Internet free iconمطالعه بیان و عملکرد ژن های کلون شده

Internet free iconتکنیک تولید پروتئین از ژن های‌ ‌کلون شده

Internet free icon کلونینگ ژن و آنالیز DNA در پزشکی

Internet free icon کلونینگ ژن ها و آنالیز DNA در کشاورزی

Internet free iconکلونینگ ژن و بررسی DNA در علوم جنایی و باستان شناسی

Internet free icon انتقال مستقیم ژن به داخل هسته