✍ دستورالعمل/ روش کار با موش، معروفترین حیوان آزمایشگاهی

منبع تهیه ی بافت و سلول ها چیست؟ در اینجا با چند حالت مواجه می شویم. یا سلول و بافت انسانی است و یا جانوری. گاهی هم یک سویه ی خاص آزمایشگاهی از یک سلول ویژه است که با آنها سر و کار داریم.

اگر بافت انسانی باشد معمولا باید به بیمارستان ها یا کلینیک ها مراجعه کنیم تا بافت مورد نظر را در اختیارمان بگذارند و بتوانیم سلول را در آزمایشگاه خودمان از آن بافت جدا کنیم. اگر هم قرار باشد با سویه ی خاص سلولی کار کنیم، عموما بانک های سلولی آن سویه را بطور خالص در اختیارمان می گذارند. اما حالتی که بیشترین رواج را خصوصا در آزمایشگاه های دانشجویی دارد، جداسازی بافت یا نمونه از یک حیوان آزمایشگاهی است. در این حالت دیگر بیمارستانی درکار نیست و خودمان باید برای جداسازی نمونه و بعد از آن کشت و پاساژ سلول اقدام کنیم. بسته به کاری که انجام می دهیم مدل حیوان آزمایشگاهی متفاوت است و طبیعتا کار با هر حیوانی هم  روش و مقتضیات خودش را می طلبد.

معروف ترین مدل حیوان آزمایشگاهی، موش آزمایشگاهی است.

موش آزمایشگاهی انواع و سویه های مختلفی دارد. اولین تفاوت در اندازه ی موش هاست. موش سوری رایج ترین موشی است که با آن کار می کنند و اندازه ش کوچیک است. و البته Rat هم که با اندازه ی بزرگترش خودش را متمایز از بقیه نشان می دهد. روش کار با موش آزمایشگاهی بستگی به این دارد که چه استفاده ای از موش می کنیم. به عنوان مثال برای خون گیری گاهی لازم است که موش حتما بعد از گرفتن خون زنده بماند و ما هم ۱یا ۲ قطره بیشتر به خون موش نیاز نداریم. در این شرایط کمی از نوک دم موش را می بریم و از آن خون استفاده می کنیم (البته که خون حاصل از این روش مخلوطی از خون سیاهرگی و سرخرگی است.) اما اگر خون زیادی نیاز داشته باشیم و در نهایت هم بخواهیم موش را حذف کنیم از روش خونگیری از قلب استفاده می کنیم. در این روش موش را تحت بیهوشی عمیق قرار می دهیم و سوزن را از بین دنده های ۵ و ۶ عبور داده و به قلب می رسانیم. چون موش قراراست حذف شود می توانیم که بطور کامل قفسه ی سینه را باز و از آن طریق به راحتی خونگیری را انجام دهیم. در بسیاری از مواقع لازم است موش را بکشیم و بعدش بافت را ازآن جدا کنیم. برخلاف پروسه ی نسبتا خشنی که دارد اما روش spinal dislocation يا جابجایی ستون فقرات از اخلاقی ترین روش های تایید شده در آزمایشگاه برای کشتن موش است‌.

در این روش موش را از قسمت انتهایی دم می گیریم بطوری که پاهای موش به سمت بالا باشد طوری روی در قفس قرارش می دهیم که با دست هاش میله های در را بگیرد. سپس کمی با پشت دست نوازشش می کنیم که آرام شود و دستمان را گاز نگیرد. بعد خیلی سریع با دو انگشت شست و سبابه پشت گردن موش را به در قفس فشار داده و دم را با دست دیگر به عقب می کشیم تا جایی که ستون فقرات موش کاملا جابجا و موش کشته شود.

نحوه ی کار با حیوانات آزمایشگاهی – بخش اول (موش)

نحوه کار با حیوانات آزمایشگاهی – بخش دوم (رت)

نحوه کار با حیوانات آزمایشگاهی – بخش سوم(خرگوش)

نحوه کار با حیوانات آزمایشگاهی – بخش چهارم (خوکچه هندی)

نحوه کار با حیوانات آزمایشگاهی – بخش پنجم (همستر)

نحوه کار با حیوانات آزمایشگاهی – بخش ششم (همستر)