✍ زاد روز حکیم جرجانی و روز آزمایشگاه

۳۰ فروردین  هر سال مصادف با  زاد روز حکیم اسماعیل گرگانی (جرجانی) روز آزمایشگاه ( علوم آزمایشگاهی) نامگذاری شد.  وی در ۴۳۴ ه ق  در گرگان(جرجان) دیده به جهان گشود و۵۳۱ ه ق  در مرو درگذشت.

تحلیل آثار جرجانی نشان می دهد که وی بر آثار پیشینیان خود تسلط داشته و پیشینیان تاثیر گرفته. از پزشکان دوره اسلامی به ابن سینا، محمدبن زکریای رازی، ابوالحسن طبری ترنجی، احمد فرخی، عیسی صحار بخت و کتبی مانند تذکره اکلحالین علی بن عیسی کحال  و از پزشک یونانی به جالینوس، بقراط و اهرن می توان اشاره. حکیم جرجانی پژوهنده، پزشک حاذق، آزمایشگر، نابغه تیزهوشی بود که علاوه بر طب در عرفان و فلسفه و ادبیات پارسی نیز سرآمد روزگار خود بود.

جرجانی وقتی وارد خوارزم شد، شرایط مردم این شهر را مشاهده کرد دید که دانش پزشکی در خوارزم رواج چندانی ندارد و بیشتر مردم به دلیل استفاده نادرستی که از غذاها داشتند و همچنین آلودگی های موجود در شهر به بیماری های مختلفی دچار می شدند، تصمیم گرفت که دانشنامه ای به زبان پارسی برای مردم تهیه کند. و این اثر را ذخیره خوارزمشاهی نامید. حکیم جرجانی با نگارش کتاب ذخیره خوارزمشاهی، زبان علمی پارسی را  بار دیگر زنده کرد. پیش از جرجانی، فردوسی به تاریخ ایران و سهروردی به عرفان ایرانی خدمت کردند و جرجانی نیز  با کتاب ذخیره خوارزمشاهی خدمتی به زبان پارسی کرد. این کتاب به لحاظ ادبی شاهکاری بی نظیر در نثر پارسی است.