✍غار کَتَله خور بهشتی پنهان در دل کوه های زنجان و همسن غار علیصدر همدان

این مکان که در ۱۵۵ کیلومتری جنوب زنجان، در نزدیکی شهر کوچک گرماب واقع شده است، به بهشتی پنهان در دل کوه های زنجان معروف است.

غار کتله خور از نظر قدمت تقریبا همسن غار علیصدر همدان است ولی غار کتله خور برعکس علیصدر که غاری آبی است، کاملا خشک است.  یکی از دلایلی که غار کتله خور را نسبت به علیصدر زیبا تر کرده است آهک های غار کتله خور است که نسبت به آهک های علیصدر بسیار خالص تر است و همان طور که می دانید  هرچه آهک خالص تر باشد شفافیت آن ها بیشتر شده و سبب عبور نور از قندیل ها می شود.

این غار به سه بخش فرهنگی، تفریحی و ورزشی تقسیم شده‌است. بخش ورزشی آن که تنها مورد استفاده غارنوردان و صخره‌نوردان قرار می‌گیرد، حدود ۴ کیلومتر است که البته هنوز انتهای آن کشف نشده‌است. بخش تفریحی غار نیز که جهت بازدید عموم مورد استفاده قرار می‌گیرد حدود ۲ کیلومتر مسیر مستقیم است که گفته می‌شود این مسیر تنها ۳/۱ کل غار است. بخش فرهنگی غار نیز در بخش جنوبی آن قرار دارد. قسمت اصلی آن دالانی است طبیعی که جهت برگزاری مراسم‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد. البته این دالان هیچگونه راه خروجی به بیرون نداشته و راه خروجی آن به صورت مصنوعی کنده شده اما خود دالان تماماً طبیعی بوده‌است.

یکی از نکات جالب توجه درباره ی این غار این است که با بررسی های انجام شده مشخص شد که این غار در نهایت به غار علیصدر در همدان متصل می‌شود. از دیگر عجایب این مکان تعدد طبقات غار است که در جهان بسیار کم‌نظیر هستند. گمان می‌رود که این غار دارای ۷ طبقه باشد که البته تاکنون تنها ۳ طبقه آن کشف شده‌است.

با بررسی اسکلت ۸۰ انسانی که  در ۱۰۰ متر ابتدایی غار کشف شد، مشخص شد که ابتدای این غار محل زندگی انسان های نخستین بوده است. گفتنی است که این اسکلت‌ها همچنان در این محل نگهداری می‌شوند. این غار دارای بخش‌های دیگری است که به ترتیب می‌توان میدان شیر خوابیده، میدان بیستون، میدان چهل‌ستون، سه‌راهی کوهی، میدان پنج‌شیر، تالار عروس، تونل قندیلی، اتاق عقد، پای فیل، شتر باجهاز، عروس و داماد، میدان شمع، دو جادوگر، نخل سوخته، میدان مریم مقدس و… را نام برد. تمامی این بخش‌ها حاصل تجمع‌های مختلف آهکی است که هرکدام براساس شباهتی که به یکی از اشیاء اطراف ما داشته‌اند به این اسامی خوانده می‌شوند.